Wszędobylski mniszek

3 maj , 2012

Wszędobylski mniszek

Mniszek – chwast czy zioło?

Mniszek lekarski (taraxacum officinale) zwany pospolitym lub wszędobylskim, a także mleczem czy dmuchawcem nie jest tak do końca zwykłym chwastem. Jest typową polską byliną, posiadającą około 2000 odmian. Rośnie wiosną na ogół wszędzie gdzie nie spojrzeć: na wszystkich trawnikach, polach, łąkach i ogrodach. Mniszek ma długie, głęboko powycinane liście rozłożone w kształcie rozety, wysokie, puste łodygi zakończone żółtym kwiatem. Owoc mniszka to tzw. niełupka, która zaopatrzona jest w puch, dzięki któremu może rozsiewać się daleko i nie tracić nic na swej wszędobylskości. Chociaż jest uroczym wiosennym akcentem, nie jest roślinką która cieszy każdego. Wielu ogrodników prowadzi zaciętą walkę z mniszkiem lecz wydaje się ona przesądzona gdy po kilku dniach po plewieniu, trawnik znowu pokrywają złote kwiaty mniszka. Wystarczy bowiem niewielki kawałek korzonka pozostawionego w glebie aby mniszek w niedługim czasie całkowicie się zregenerował wydając nowe kwiaty. Dlatego też zamiast walczyć z przysłowiowymi wiatrakami należy wykorzystać jego nadmierne występowanie w naszej kuchni w nadmiernym stopniu!

 

Co zawiera i na co pomaga?

Mniszek zawiera kwasy organiczne, witaminy, garbniki, związki trójterpenowe i znaczne ilości mikroelementów, które nie często występują wspólnie w przyrodzie: witaminy C i B, bor, cynk, kobalt, krzem, potas mangan, miedź i żelazo a także inulinę-wielocukier występujący w korzeniu, wykorzystywany do przyrządzenia pysznej bezkofeinowej kawy. Inulina z korzenia mniszka jest ważnym składnikiem ziołowych leków dla chorych na cukrzycę. Kwiaty mniszka zawierają te same substancje co korzeń oraz dodatkowo olejek lotny, flawonoidy i karotenoidy.

Mniszek pomaga w działaniu wątroby, regeneruje ją, usprawnia wytwarzanie żółci, przyśpiesza metabolizm, poprawia jakość przemiany materii dla całego organizmu. Działanie mniszka jest niedocenione w przypadkach marskości wątroby (osłabieniu jej antybiotykami i toksynami po silnych kuracjach leczniczych), niewydolności nerek, braku apetytu, zbyt powolnego trawienia, podwyższonego poziomu cholesterolu i cukru we krwi. Herbatka z korzeni i liści działa moczopędnie, lecząc nerki (przy obrzękach i niewydolność). Słusznie jest więc uznawany za zioło wzmacniające i odmładzające cały organizm jednakże przy problemach zdrowotnych takich jak: kamica żółciowa, niedrożność dróg żółciowych lub wrzody żołądka należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ mniszek wymuszając wzmożoną produkcję żółci może być w tym przypadku niebezpieczny.

Dawniej mniszek był ceniony i wykorzystywany w całości. Praktycznie  jest to roślina do całkowitego wykorzystania i w przypadkach zioło-leczniczych będzie to głównie: korzeń lub kwiaty, a w kuchni korzeń i liście. Biały sok z łodyg mlecza stosuje się bezpośrednio na choroby skórne takie jak kurzajki. Zabieg ten, trwający na ogół kilka tygodni, można przyśpieszyć nacierając skórę na zmianę przeciętym ząbkiem czosnku i jeść produkty zawierające cynk (np.kiełki pszenicy, drożdże piwne, pestki dyni)

 

We Francji i Niemczech od XIX wieku liście mniszka były i są nadal szczodrze wykorzystywane w kuchni jako główny składnik sałatek. Dawniej uprawiano nawet szczególnie odmiany mniszka jak: Thick- leaved Improved, Ameliore Geant, Vert de Montagny. Liście mniszka przypominają w smaku liście rukoli, choć są one znacznie delikatniejsze i nie tak gorzkie. Dla wielbicieli subtelnych smaków można goryczkę liści łatwo usunąć – jeśli mamy mniszka w ogródku nakrywamy go na kilka dni odwróconą ceramiczną donicą, słomą lub matą. Chodzi o to, aby do rośliny nie dochodziło światło ale miała dostęp do powietrza, dlatego nie używamy foli lub naczyń bez dziurek lub plastikowych. Ta metoda zwana pobielaniem lub wybielaniem stosowana jest do roślin, które pozbawione światła mają stracić niepożądaną nutę gorzkości. Natomiast gdy nie mamy sposobności lub czasu na przeprowadzenie procesu wybielania – wykorzystujemy inny czyli zbieramy ładne listki z czystej łąki, płuczemy pod bieżącą wodą i namaczamy w miseczce na pół godziny w lekko osolonej wodzie.

 

Proste przepisy na szybkie wykorzystanie mniszka:

Miodek mniszkowy: Zbieramy kilka garści samych kwiaty (całe łebki). Odkładamy kwiaty na parę minut na stole aby żyjątka mogły z nich uciec. Płuczemy w wodzie, wkładamy do garnka i dolewamy wody aby zakryła kwiaty. Po zagotowaniu gotujemy jeszcze 15 minut na wolnym ogniu. Po tym czasie odstawiamy wywar na dobę. Następnie odcedzamy i odciskamy kwiaty. Do odwaru dodajemy sok z 2 cytryn i słodzimy do smaku cukrem. Mieszamy i podgrzewamy przez 2 godziny na wolnym ogniu. Gorący syrop przelewamy do słoiczków, które po wystygnięciu opisujemy. Zakręcamy słoik i odstawiamy w ciemne miejsce. Zużywamy w ciągu kilku miesięcy pijąc sam lub dodając do herbaty.
Odwar z korzeni mniszka: 1 łyżkę świeżych korzeni (i kwiatów) zalewamy 2 szklankami wody i gotujemy na wolnym ogniu około 30min. Po odcedzeniu przelewamy do kubeczka, z którego cały dzień popijamy miksturę.
Surówka z liści mniszka: Zbieramy ładne i świeże listki (i korzeń) mniszka, drobno siekamy, zalewamy sokiem z cytryny, jogurtem naturalnym lub sosem vinaigrette. To wspaniała kuracja wiosenna na oczyszczenie całego organizmu i narządów wewnętrznych. Jemy codziennie do każdej kolacji przez 2 tygodnie.
Kefir mniszkowy: Świeże listki mniszka myjemy i drobno siekamy, łączymy z kefirem, jogurtem naturalnym lub maślanką, solimy do smaku. Kefir mniszkowy podawany do świeżych ziemniaczków z koperkiem będzie kulinarną ciekawostką przy rodzinnych obiadkach.
Soczek mniszkowy: Zbieramy całe rośliny, dokładnie myjemy i przepuszczamy w całości przez sokowirówkę lub miksujemy mikserem i wyciskamy sok przez gazę. Pijemy po 1 kieliszku 2 razy dziennie – rano na czczo i wieczorem przed snem. Soczek można zakonserwować dodając odrobinę spirytusu.
Herbatka wzmacniająca: 2 łyżki suszonych liści mniszka (i korzeń) i pokrzywy w równych ilościach zalewamy kubkiem gorącej wody i odstawiamy do zaparzenia na około 15 minut. Pijemy 2 razy dziennie po południu i wieczorem, godzinę po posiłku.
Herbatka oczyszczająca: 1 łyżkę suszonego korzenia mniszka zalewamy gorącą wodą, odstawiamy pod przykryciem na około 10 minut, pijemy 2 razy dziennie przez miesiąc. Kuracja ta wspaniale usunie toksyny, pomoże przy problemach trawiennych i skórnych (egzema, trądzik).
Mniszkowa kawa korzenna: Kilka korzeni dokładnie myjemy. Następnie suszymy w piekarniku lub na suszarce i pieczemy na ciemny kolor. Następnie zalewamy wrzącą wodą i lekko podgrzewamy na ogniu przez około 10 minut.
Suszenie korzeni na zimowy zapas: najlepiej późnym latem lub późną jesienią (wtedy są najsmaczniejsze, delikatniejsze i słodsze) wykopujemy korzeń, myjemy i dokładnie oczyszczamy, kroimy w talarki i suszymy suszarką, w piekarniku lub na siatce w suchym, przewiewnym miejscu. Po bardzo dokładnym przesuszeniu (aż talarki będą z łatwością pękać) przechowujemy w dobrze zakręcanym słoiku lub słoiku z gumką.
Przed zastosowaniem powyższych receptur prosimy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych.

Podobne Artykuły

Poleć Znajomym

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>